Chỉ số CPI được biết đến là chỉ số tiêu dùng tính toán số tiền trung bình một người sử dụng để mua hàng hóa thiết yếu. Để hiểu rõ hơn về chỉ số CPI là gì hãy cùng eatatmannys.com tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

I. Chỉ số CPI là gì?

CPI hay còn hiểu là chỉ số đánh giá tiêu dùng

CPI là từ viết tắt của Consumer Price Index hay Chỉ số giá tiêu dùng. CPI (được biểu thị bằng phần trăm) là thước đo được sử dụng để tính mức tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ trung bình hàng ngày của cá nhân.

Đây là một chỉ số quan trọng và được nhiều người quan tâm vì nó phản ánh thực trạng kinh tế của đất nước trong tình hình hiện nay.

Chỉ số này cũng cho thấy mức tăng hoặc giảm giá của một sản phẩm trong một khoảng thời gian. CPI được sử dụng để đo lường nhiều lĩnh vực khác nhau. Ví dụ: bất động sản, thực phẩm, dịch vụ ăn uống, thời trang, giao thông vận tải, giáo dục, giải trí, chăm sóc sức khỏe và các loại dịch vụ khác.

CPI biểu hiện mức độ biến động của giá bán lẻ hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng trong sinh hoạt của người dân. Và sự tăng giảm của chỉ số CPI sẽ có thể gây ra lạm phát hoặc giảm phát. 

II. Ý nghĩa của chỉ số CPI

CPI cho thấy sự biến động của giá bán lẻ hàng hóa và dịch vụ

Vậy chỉ số CPI có ý nghĩa gì? Chỉ số giá tiêu dùng như thước đo mức độ biến động tương đối của giá bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng trong đời sống hàng ngày của người dân. Do đó, các nhà kinh tế dựa vào CPI để theo dõi những thay đổi hàng tháng và hàng năm trong chi phí sinh hoạt của người dân.

Chỉ số tiêu dùng cao có nghĩa là giá trung bình của hàng hóa và dịch vụ sẽ tăng lên. Ngược lại, nếu giá hàng hóa và dịch vụ bình quân giảm thì CPI sẽ giảm.

Hơn nữa, biến động CPI có thể gây ra lạm phát hoặc giảm phát. Điều này dẫn đến sự sụp đổ của toàn bộ nền kinh tế, dẫn đến suy thoái toàn cầu và thất nghiệp tràn lan, dẫn đến nhiều tệ nạn xã hội. Và khi giá cả tăng đến mức không thể kiểm soát, lạm phát biến thành siêu lạm phát.

III. Cách tính chỉ số CPI

Công thức tính chỉ số CPI

Tính toán CPI cũng yêu cầu hiểu các số liệu liên quan khác. Cách tính chỉ số giá tiêu dùng này rất đơn giản với các bước sau:

  • Bước 1: Trước tiên, hãy xác định một giỏ hàng điển hình bao gồm các sản phẩm và dịch vụ mà khách hàng của bạn thường mua. Những sản phẩm và dịch vụ này rất cần thiết cho nhu cầu ngày nay.
  • Bước 2: Tiếp theo, xác định giá của tất cả các hàng hóa và dịch vụ này trong giỏ hàng của người tiêu dùng. Khi xác định giá, giá trị tại thời điểm tính toán được sử dụng làm tiêu chuẩn. 
  • Bước 3: Quy đổi giá mua của giỏ hàng này thành giá trị tiền tệ. Nó được tính bằng cách nhân số lượng mặt hàng với giá của từng mặt hàng và cộng chúng lại với nhau. 
  • Bước 4: Sau đó tính chỉ số giá tiêu dùng hàng tháng, hàng quý và hàng năm theo công thức sau: Cụ thể: CPIt = chi phí mua giỏ kỳ t/ chi phí mua giỏ kỳ gốc X 100. 
  • Bước 5: Cuối cùng, tính tỷ lệ lạm phát hoặc giảm phát của giỏ hàng hóa.

IV. Tác động của CPI tới nền kinh tế

Chỉ số CPI với nền kinh tế

Nếu chỉ số giá tiêu dùng giảm, giá trị của giỏ sẽ được cố định hoặc giá hàng hóa và dịch vụ sẽ giảm. Điều này có nghĩa là nếu thu nhập bình quân của người dân không đổi, chất lượng cuộc sống của họ có thể sẽ thay đổi và mức sống của họ sẽ được cải thiện.

Ngược lại, nếu chỉ số CPI tăng nhanh, điều đó phần nào phản ánh giá của sản phẩm hoặc dịch vụ đang tăng. Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống hàng ngày của người dân. Đặc biệt, người dân phải trả nhiều tiền hơn để mua các nhu yếu phẩm của cuộc sống, mặc dù mức thu nhập của họ không được cải thiện.

V. Hạn chế của chỉ số CPI

Chỉ số CPI dựa trên nhu cầu chi tiêu của một giỏ hàng hóa cố định ở vùng thành thị mà không áp dụng cho tất cả nhóm dân cư. Vậy nên CPI sẽ không biểu thị chính xác hàng hòa tại một số khu vực miền núi, nông thôn. Hơn nữa vì nhu cầu sinh sống của mỗi khu vực là khác nhau nên không phản ánh mức giá tiêu thụ chưa hẳn là chỉ số khách quan.

Tính toán CPi chỉ tập trung vào nhu cầu mua sắm của một cá thể cũng sẽ có nhiều hạn chế do nhu cầu mua hàng của từng người cũng sẽ khác nhau.

Trên đây là một số thông tin cơ bản về chỉ số CPI là gì. Hy vọng những thông tin này sẽ hữu ích với các bạn khi tìm hiểu về chỉ số tiêu dùng. Cảm ơn đã đón đọc!